Czy wiesz, że twórcą koncepcji przepływu (FLOW) jest Mihály Csíkszentmihályi, węgierski psycholog. Opisuje je następująco: „Przepływ to słowo, jakim ludzie opisują stan swojego umysłu, kiedy świadomość jest harmonijnie kierowana i kiedy chcą nadal robić to, co aktualnie robią, dla czystej satysfakcji z wykonywania tego zajęcia. Zastanowienie nad czynnościami, które nieodmiennie wytwarzają taki stan – jak różne sporty, gry zespołowe, sztuka czy różnego rodzaju hobby – ułatwia zrozumienie tego, co uszczęśliwia ludzi”. 

Psycholog wyróżnił osiem czynników charakteryzujących przepływ: 

  1. Całkowita koncentracja na zadaniu.
  2. Jasność celów oraz bezpośrednia i natychmiastowa informacja zwrotna.
  3. Zaburzone poczucie czasu (przyspieszenie/spowolnienie czasu).
  4. Doświadczenie jest samo w sobie satysfakcjonujące i staje się nagrodą samą w sobie.
  5. Bezproblemowość i łatwość.
  6. Równowaga pomiędzy poziomem wyzwania a własnymi umiejętnościami.
  7. Utrata poczucia samoświadomości. 
  8. Poczucie kontroli własnych działań.

Stan flow jest doświadczeniem autotelicznym, co oznacza, że aktywność, którą podejmujemy, jest przyjemnym i wewnętrznie nagradzanym celem samym w sobie, a człowiek nie działa wskutek nakazów zewnętrznych bądź chęci korzyści, tylko z motywacji wewnętrznej, np. gdy realizuje swoje pasje. Wtedy jest całkowicie pochłonięty swoim zadaniem, nic innego nie ma dla niego znaczenia, traci samoświadomość, tj. poczucie otoczenia, własnego ciała, zmęczenia. Uczucie głodu oraz inne potrzeby fizjologiczne przestają mieć znaczenie i schodzą na dalszy plan. Stan koncentracji jest na tyle głęboki i intensywny, że nie ma możliwości skupienia uwagi na innych bodźcach niż wykonywana czynność.

Stan flow osiągamy wtedy, gdy mamy odpowiednie kompetencje, aby sprostać zadaniu, a wyzwanie motywuje nas do działania. Angażujemy w jego wykonanie nasze umiejętności i oddajemy się danej czynności, czerpiąc satysfakcję z niej samej. W tym stanie czujemy się silni i skuteczni, dajemy z siebie wszystko. Jesteśmy pobudzeni i skoncentrowani. Kontynuujemy angażującą nas czynność, tylko dlatego, że nas angażuje, bez żadnego racjonalnego uzasadnienia. Natomiast, gdy wymagania przewyższają znacznie poziom naszych zdolności czy kompetencji, rodzi się lęk i obawa, z kolei, gdy zadanie/wyzwanie jest poniżej naszych aspiracji, doświadczamy frustracji i nudy.

FLOW W PRACY TO SAME KORZYŚCI DLA ORGANIZACJI

Pracownicy doświadczający flow podczas swoich zadań zawodowych są wewnętrznie zmotywowani do ich wykonywania, mają głębokie poczucie satysfakcji z pracy i spełnienia zawodowego, są bardziej zaangażowani oraz podejmują się trudniejszych zadań. Organizacja dzięki temu osiąga wymierne korzyści w postaci wzrostu efektywności i zaangażowania pracowników, a także wzrostu ich kreatywności.

Jak możesz zadbać o flow swoich pracowników?

Weryfikuj co kilka miesięcy zakres zadań poszczególnych pracowników, sprawdzaj czy nadal zapewniają im możliwości rozwoju i są dla nich atrakcyjnym wyzwaniem. Zapewnij, jeśli to możliwe, zakres swobody w wykonywaniu zadań, da to pracownikom poczucie autonomii, wpływu na własną pracę oraz wzmocni poczucie odpowiedzialności.

Autor:

Agnieszka Czerkawska CEO Wellbeing Institute, praktyk psychologii pozytywnej, wellbeing ekspert